Αρχαία Συία: ό,τι απέμεινε από την πόλη
Απέναντι από το χωριό, στην άλλη όχθη του ποταμού, είναι τα ερείπια της ρωμαϊκής πόλης που έδωσε στη Σούγια το όνομά της.

Οι περισσότεροι που έρχονται στη Σούγια ξέρουν την παραλία, τις ταβέρνες και την εκκλησία με το ψηφιδωτό δάπεδο. Λιγότεροι ξέρουν ότι η αρχαία πόλη ήταν κυρίως στην άλλη μεριά του ποταμού. Σήμερα έχουν μείνει μόνο ερείπια, δείχνουν όμως πόσο μεγάλη ήταν κάποτε η Συία.
Ανατολικά του ποταμού
Η αρχαία πόλη ήταν χτισμένη κυρίως στην ανατολική όχθη του Σουγιανού. Εκεί έχουν βρεθεί θολωτές δεξαμενές, σπίτια και μεγάλα κτίρια, από τον 1ο αιώνα π.Χ. ως τον 6ο αιώνα μ.Χ.
Οι Θόλοι, τα ρωμαϊκά λουτρά
Το μεγαλύτερο ερείπιο είναι ένα ρωμαϊκό λουτρό που το λένε Θόλους, από τους θόλους του. Πιάνει περίπου 3.000 τετραγωνικά μέτρα και οι τοίχοι του στέκουν ακόμη σε ύψος 3,5 έως 4 μέτρων. Έξι από τις αίθουσές του είχαν θολωτή στέγη.
Το νερό ερχόταν από το υδραγωγείο. Γέμιζε τις δεξαμενές και από εκεί έφτανε στα σπίτια και σε αυτά τα λουτρά.
Πώς κατέβαινε το νερό στη Συία: Το νερό της Συίας
Οι τάφοι στον λόφο
Το νεκροταφείο της πόλης ήταν στη δυτική άκρη των ανατολικών λόφων. Οι τάφοι είναι θολωτοί, χτισμένοι με βότσαλα από το ποτάμι δεμένα με κονίαμα. Ο καθένας έχει έναν μόνο θάλαμο, με την είσοδο από τη δυτική πλευρά. Είναι ίδιοι με τους τάφους της Λισσού, του άλλου λιμανιού της Ελύρου.
Με τα πόδια ως το άλλο λιμάνι: Λισσός: η διαδρομή, το θέατρο, η επιστροφή με το θαλάσσιο ταξί
Δυτικά του ποταμού: το χωριό
Το σημερινό χωριό είναι στη δυτική όχθη. Εδώ από την αρχαία πόλη έχουν μείνει μόνο κομμάτια: αρχαίες πέτρες χτισμένες ξανά σε νεότερα κτίσματα και μαρμάρινες επιγραφές μέσα στους τοίχους των σπιτιών.
Στον λόφο δυτικά του χωριού, κοντά στην πηγή και στο εκκλησάκι της Αγίας Ειρήνης, που είναι από τις αρχές του 14ου αιώνα, μπορεί να υπήρχε κι άλλο κομμάτι της Συίας, σπίτια ή κάποιο ιερό. Κανείς δεν το ξέρει σίγουρα.
Το εκκλησάκι είναι περίπου 1,4 χλμ. από το χωριό, γύρω στα σαράντα λεπτά με τα πόδια από το σηματοδοτημένο μονοπάτι.
Τι μπορείτε να δείτε εύκολα
Τα λουτρά, οι δεξαμενές και οι τάφοι ανατολικά του ποταμού είναι ερείπια. Τα ίχνη της Συίας που φαίνονται πιο εύκολα είναι μέσα στο χωριό και γύρω του.

Το ψηφιδωτό δάπεδο μιας από τις βασιλικές της είναι σήμερα το δάπεδο του Αγίου Παντελεήμονα, στη μέση του χωριού. Ένα κομμάτι από τον τοίχο του υδραγωγείου στέκει δίπλα στον δρόμο για τη Μονή, κάπου δέκα λεπτά με τα πόδια μετά τα τελευταία σπίτια. Και στο κέντρο του χωριού, δίπλα στο καφέ Roxanne, μια ενημερωτική πινακίδα λέει την ιστορία της αρχαίας Συίας.
Το λιμάνι, ο σεισμός και το ψηφιδωτό: Συία, Λισσός, Έλυρος: οι αρχαίες πόλεις κάτω από τα βότσαλα
Τι ρωτούν οι πεζοπόροι
Πού βρισκόταν η αρχαία Συία;
Κυρίως στην ανατολική όχθη του ποταμού της Σούγιας, με το νεκροταφείο της στους ανατολικούς λόφους. Το σημερινό χωριό βρίσκεται στη δυτική όχθη.
Τι σώζεται σήμερα από την αρχαία Συία;
Φαίνονται εύκολα το ψηφιδωτό δάπεδο στον Άγιο Παντελεήμονα και ένα κομμάτι από τον τοίχο του υδραγωγείου στον δρόμο για τη Μονή. Από τα ρωμαϊκά λουτρά, τις δεξαμενές και τους τάφους ανατολικά του ποταμού έχουν μείνει ερείπια.
Γιατί λέγεται Σούγια;
Η Σούγια είναι η αρχαία Συία, όνομα που βγαίνει από το σῦς, την ελληνική λέξη για το γουρούνι. Η πόλη ήταν γνωστή για τα γουρούνια της, και με τους αιώνες η Συία έγινε Σούγια.
Πηγές
- Πινακίδες και χάρτης Chania Trails, παραλία της Σούγιας, δίπλα στο καφέ Lotos
- Ενημερωτική πινακίδα «Αρχαία Συία», στο κέντρο του χωριού, δίπλα στο καφέ Roxanne
- Συία, Wikipedia
Τελευταίος έλεγχος: Οκτώβριος 2026. Ωράρια, τιμές και περίοδοι λειτουργίας αλλάζουν. Καλό είναι να τα επιβεβαιώσετε πριν ταξιδέψετε.


